กรมชลประทานเปิดแผนยุทธศาสตร์ 10 ปี ปรับปรุงโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่วัง จังหวัดลำปาง ยกระดับระบบชลประทานเก่าแก่กว่า 91 ปี สู่ระบบอัจฉริยะ นำเทคโนโลยี AI และ IoT ควบคุมการส่งน้ำแบบ Real-time พร้อมผุดไอเดีย “คลองคู่ขนาน” หวังแก้ปัญหาน้ำท่วมเขตเมืองและเพิ่มพื้นที่เกษตรกว่า 9 หมื่นไร่
นายพรมงคล ชิดชอบ ผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารจัดการน้ำและการมีส่วนร่วม เปิดเผยว่า โครงการแม่วังฯ ใช้งานมานานกว่า 91 ปี ทำให้ระบบส่งน้ำเริ่มชำรุดและมีการรั่วซึม กรมชลประทานจึงเตรียมนำเทคโนโลยี AI และ IoT มาใช้คำนวณการระบายน้ำจากเขื่อนกิ่วลมแบบอัจฉริยะ โดยหากระบบตรวจพบว่ามีฝนตกในพื้นที่ AI จะประมวลผลเพื่อลดการระบายน้ำทันที ช่วยประหยัดน้ำและนำไปขยายพื้นที่เกษตรกรรมใหม่ๆ ได้อย่างแม่นยำ นอกจากการระบายน้ำ แนวเขตทางเดิมของกรมชลประทาน จะทำเป็น “คลองคู่ขนาน” ระยะทางกว่า 10 กิโลเมตร เพื่อเป็นทั้งทางระบายน้ำในฤดูฝน และเป็น “แก้มลิง” กักเก็บน้ำสำรองในฤดูแล้ง ซึ่งจะช่วยให้เกษตรกรในพื้นที่ชลประทานกว่า 75,000 ไร่ และพื้นที่รับประโยชน์รวมกว่า 90,000 ไร่ มีน้ำใช้อย่างทั่วถึง ลดปัญหาการแย่งน้ำที่ปลายคลอง
ด้าน นายพนมศักดิ์ ใช้สมบุญ ผู้อำนวยการส่วนวางโครงการที่ 1 ระบุว่า โครงการนี้จะใช้งบประมาณรวม 1,380 ล้านบาท แบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ระยะ คือระยะ 5 ปีแรกมุ่งเน้นโครงสร้างพื้นฐาน และระยะ 5 ปีหลังเน้นการติดตั้งระบบเทคโนโลยี IoT โดยหากได้รับการอนุมัติตามแผนเร่งด่วน คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ทันทีในปีงบประมาณถัดไป
ด้าน นายวศิน ลีลาชินาเวศ ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่วัง ให้ข้อมูลเจาะลึกถึงการแก้ปัญหาน้ำท่วมในเขตเมืองว่า ปัจจุบันการบริหารจัดการน้ำทำได้ดีขึ้นกว่าอดีตมาก โดยเฉพาะหลังปี 2551 ที่มี เขื่อนกิ่วคอหมา เข้ามาช่วยทำงานคู่กับ เขื่อนกิ่วลม ในการหน่วงน้ำและตัดยอดน้ำก่อนเข้าสู่แม่น้ำวัง อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญของเทศบาลนครลำปางคือ “จุดคอขวดบริเวณสะพานเสตุวารี” ซึ่งเป็นจุดที่ลำน้ำวังแคบที่สุด ทำให้ระบายน้ำได้จำกัดเพียง 240 ลบ.ม./วินาที แผนการปรับปรุงใหม่จึงมุ่งเน้นไปที่ การตัดยอดน้ำ พัฒนาคลองส่งน้ำสายใหญ่ฝั่งขวาให้ทำหน้าที่ระบายน้ำควบคู่ไปด้วย เพื่อแบ่งเบาภาระลำน้ำสายหลักได้อีก 50 ลบ.ม./วินาที
การปรับปรุงประตูระบายน้ำและอาคารอัดน้ำกลางคลอง จะส่งผลให้การระบายน้ำเร็วขึ้น เพื่อให้ในช่วงวิกฤตสามารถพร่องน้ำออกจากเขตเศรษฐกิจลงสู่ท้ายน้ำได้อย่างรวดเร็ว ลดความเสี่ยงน้ำล้นตลิ่งที่เคยสร้างความเสียหายหนักมาแล้วในอดีต
บรรยากาศประชุมชี้แจงโครงการนี้-สัมภาษณ์ นายพรมงคล ชิดชอบ ผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารจัดการน้ำและการมีส่วนร่วม-สัมภาษณ์ นายพนมศักดิ์ ใช้สมบุญ ผู้อำนวยการส่วนวางโครงการที่ 1 -สัมภาษณ์ นายวศิน ลีลาชินาเวศ ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่วัง-สภาพฝายหลวงสบอาง ที่กั้นและแบ่งน้ำวังไป ซ้าย และขวา ที่อายุ 91 ปี ที่สภาพทั่วไปเริ่มซำรุดเตรียมที่จะปรับปรุง-สภาพการปรับปรุงขุดลอกลำน้ำแม่วัง
ขวัญสุริยัน ศรีวิกูล (อิ๋ว)